koeien in de wei

Koemelk is voor kalfjes

Koemelk is goed voor een kalf, niet voor een mens

Foto van een koe met kalfjes in een wei

Dat koemelk nog altijd gepromoot wordt, zit Annelies Moons niet lekker. Verrijkte, ongezoete sojadrank is veel gezonder voor peuters.

Door ANNELIES MOONS, huisarts
Foto: Peter Verhaegen

In een artikel in de krant De Standaard van 24 juli 2018 pleit een moeder voor gewone koemelk in plaats van groeimelk. Maar niets is zo onnatuurlijk als melk van een andere diersoort drinken. Moedermelk is soortspecifiek, het is een product dat Moeder Natuur heeft gecreëerd om de baby in de eerste levensfase van alle noodzakelijke nutriënten te voorzien, aangepast aan de leeftijd van de baby en de soort. Koemelk is aangepast aan de behoeften van het kalf, geitenmelk aan die van een pasgeboren geit. Onze moedermelk is de beste voeding voor een pasgeboren baby. Borstvoeding bevat bovendien antistoffen die de pasgeborene beschermen tegen infecties.
Moedermelk doet de baby in korte tijd snel groeien, daarna hebben we geen behoefte meer aan die grote hoeveelheid nutriënten. Een geit verdubbelt zijn gewicht in 19 dagen, een kalf in 47 dagen, een menselijke baby in 180 dagen. Het kalf groeit sneller omdat koemelk drie keer meer eiwitten bevat dan onze moedermelk.

Diabetes en obesitas
Er zijn heel wat redenen om geen koemelk te drinken. Zo werkt zuivelconsumptie obesitas in de hand. Zuivelproducten, vooral kaas, bevatten veel vetten. Dat zijn voornamelijk ongezonde verzadigde vetten (de belangrijkste oorzaak van aderverkalking). Twintig procent van de calorieën in halfvolle melk zijn verzadigde vetten, tien procent onverzadigde vetten (1).
Wie een vetrijk voedingspatroon heeft, loopt ook meer risico op diabetes. Vetten stapelen zich op in de spiercellen en de lever, die resistent worden tegen de werking van insuline (2). Daardoor wordt glucose niet meer opgenomen in de spiercellen om te functioneren als energiebron, maar blijft ze in de bloedbaan circuleren.
Dierlijke eiwitbronnen (vis, vlees en zuivel, vooral kaas) verzuren het lichaam, wat aanleiding geeft tot spiermassaverlies, een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed (gerelateerd aan jicht, hart- en vaatziekten en herseninfarcten) en calciumverlies via de urine (vorming van nierstenen). Dat laatste verklaart waarom dierlijke zuivelproducten botontkalking in de hand werken in plaats van onze botten sterker te maken.

Plantaardig voedingspatroon
Via dierlijke vetten nemen we ook heel wat toxische, kankerverwekkende stoffen op die de mens in het milieu dumpt. PCB’s (3), dioxines (4), brandvertragers (5), zware metalen, microplastics, pesticiden en uitgeplaste restanten van medicatie komen via het oppervlaktewater in zee terecht. Ze zijn veelal vetoplosbaar en worden gebonden aan de vetten in vis. Dertig procent van wat de mens uit de oceaan haalt, wordt vermalen tot vismeel en dient als veevoeder en voeder voor kweekvis. Daardoor komen al die verontreinigende stoffen voornamelijk via dierlijk voedsel op ons bord terecht. Zuivel bevat meer vetten dan onbewerkt vlees en is daardoor ook meer verontreinigd.
De mens staat boven aan de voedselketen in dat proces van bioaccumulatie. De zwangere vrouw geeft die toxische stoffen in de baarmoeder en na de bevalling via de vetten in haar moedermelk door. Daardoor wordt een kind vandaag geboren met meer dan 200 chemische stoffen in zich die niet thuishoren in het menselijke lichaam. Ik ben een absolute voorstander van borstvoeding, maar raad aan om het maximaal zes maanden te geven.
Onderzoek heeft aangetoond dat kinderen vanaf de geboorte ook volledig plantaardig kunnen worden gevoed, en dat dat een positief effect heeft op de gezondheid in het verdere leven. Een goed uitgebalanceerd plantaardig voedingspatroon bestaande uit volkoren graanproducten, peulvruchten, groenten, fruit, noten en zaden verlaagt het risico op diabetes en heeft een goede invloed op de darmflora. Moeders kunnen hun peuters dus ook een verrijkte, ongezoete sojadrank geven met gezonde onverzadigde vetten, kwalitatief goede eiwitten en evenveel calcium als koemelk.
Het westerse voedingspatroon maakt dat kinderen vandaag de eerste tekenen van slagaderverkalking (6) vertonen als ze tien jaar zijn. Kies voor een plantaardig voedings­patroon, dat is beter voor mens, dier en planeet.

Verklarend lexicon:
(1) Verzadigde vetten en onverzadigde vetten: In voeding is het soort vet belangrijk voor de gezondheid. Verzadigde vetten verhogen het cholesterolgehalte (het ‘slechte’ maar ook het ‘goede’). Enkel- en meervoudig onverzadigde vetten helpen het cholesterolgehalte laag te houden. Een te hoog cholesterolgehalte heeft nadelige gevolgen voor de gezondheid.
(2) Insuline is een substantie die door de pancreas wordt afgescheiden in het bloed en die het bloedsuikergehalte regels en in evenwicht houdt. Teveel glucose of suiker in het bloed leidt tot allerhande ernstige gezondheidsproblemen.
(3) PCB’s (polychlorobifenyl) zijn een categorie van organische chemische stoffen die zeer stabiel en giftig zijn (ook aan zeer lage dosis, o.a. als hormoonverstoorders). Het zijn erg wijdverspreide en langlevende vervuilende stoffen.
(4) Dioxines: Een dioxine is een verzamelnaam voor een groep van organische verbindingen, waaronder enkele zeer giftige, die kunnen ontstaan bij verbranding van materialen die chloor bevatten.
(5) Brandvertragers: Een vlamvertrager of brandvertrager is een materiaal dat vuur verhindert of de verbreiding van vuur vertraagt. Deze producten zijn vaak giftig voor de gezondheid.
(6) Aderverkalking of arteriosclerose of slagaderverharding is een degeneratie van het weefsel van de wand van slagaders. Door deze verharding vermindert de elasticiteit van de slagaders.

Annelies Moons

Een huisarts tegen de stroom

Photo d'un plat végétalien
BRUSSEL 17/01/2018 – Dr Annelies Moons, huisarts:

We kunnen onze welvaartsziekten ook anders aanpakken. Er is nog niemand genezen van diabetes, coronair lijden, hypertensie…. door de medicatie die hij daarvoor inneemt.”

Pfizer zet het onderzoek naar nieuwe medicatie voor de ziekte van Alzheimer stop. De inname minimaliseren van vetoplosbare toxische polluenten, die we voornamelijk opnemen via dierlijke vetten in de voeding, is waarschijnlijk de meest efficiënte manier om Alzheimer, Parkinson, heel wat kankers en andere welvaartsziekten te voorkomen.

Het vermijden van de consumptie van dierlijk voedsel dat rijk is aan verzadigde vetten zou ook de incidentie van hart- en vaatziekten enorm doen dalen, onze bloedvaten zouden terug open komen, de doorbloeding van de hersenen en de nierfunctie zou verbeteren en niet- insuline afhankelijke diabetes type 2 zou verdwijnen. Dierlijke eiwitten veroorzaken metabole acidose wat uiteindelijk leidt tot hyperuricemie, een verhoogd cardiovasculair risico en verlies van calcium via de urine.

De mogelijke link tussen BMAA (β-N-methylamino-L-alanine), een neurotoxine geproduceerd door blauwalgen en ALS (amyotrofische laterale sclerose, een verlammingsziekte die op de ziekte van Parkinson lijkt) is een interessant voorbeeld. De veeteelt is niet alleen verantwoordelijk voor even veel broeikasgassen als alle vervoer samen maar speelt een belangrijke rol in het probleem van de eutrofiëring. Nitraten en fosfaten uit de mest van de dieren en kunstmest gebruikt om de gewassen te telen om die dieren te voeden komen via het oppervlaktewater en rivieren in zee terecht, zorgen voor algenbloei (ook blauwalgen ) en veroorzaken uiteindelijk dode zones aan onze kusten waar geen vis meer leeft. Vissen nemen deze cyanobacteriën op, haaien stockeren BMAA vooral in hun vinnen.

Via het oppervlaktewater komen alle polluenten die de mens in het milieu loost (ook uitgeplaste metabolieten van medicatie !) in zee terecht, ze worden gebonden aan de vetten in vis en via vismeel komen ze terecht in veevoeder, en alzo in vlees en dierlijke zuivel. Vorige week nog in het nieuws, de microplastics in tandpasta en cosmetica die op ons bord terecht komen vanuit de zee. Wij stapelen vetoplosbare pcb’s , hormoonverstoorders, brandvertragers, pesticiden, zware metalen … op in onze eigen vetten en hersenen, geven ze in utero en via onze moedermelk door aan onze nakomelingen.

Kankerverwekkende stoffen, stoffen die ook de ontwikkeling van het zenuwstelsel beïnvloeden, die onze vruchtbaarheid doen dalen, toxisch zijn voor lever en schildklier. Een baby die borstvoeding krijgt, neemt de meeste brandvertragers op per kg lichaamsgewicht met zijn voeding van heel de populatie. Onze moedermelk bevat meer pcb’s dan vlees. Er gaan terecht stemmen op om borstvoeding te beperken tot 3 maanden na de geboorte. Er wordt geschat dat het 30 tot 40 jaar zou duren eer die stoffen uit ons lichaam uitgewassen zijn. We doen met z’n allen aan bioaccumulatie.

Het is aangetoond dat een goed uitgebalanceerd volledig plantaardig voedingspatroon met max. 10 -15% vetten (voornamelijk onverzadigde) ook de groei van tumoren kan afremmen door overvloedige opname van antioxidanten en natuurlijke angiogenese inhibitoren.

De enige efficiënte manier om onze welvaartsziekten te bestrijden is de oorzaak aanpakken: ons verkeerd voedingspatroon. Er is nog niemand genezen van diabetes, coronair lijden, hypertensie…. door de medicatie die hij daarvoor inneemt. We vergiftigen onze planeet met al die chemische troep die uiteindelijk enkel maar levensverlengend werkt. Het kost ons gezondheidssysteem bovendien massa’s geld.

Er wordt geschat dat 1 overlijden op 3 te wijten is aan de bijwerkingen van medicatie. Waar zijn we in godsnaam mee bezig. Een switch naar een “Whole Food Plant Based Diet” met zo min mogelijk bewerkt voedsel en arm aan vetten heeft aangetoond hypertensie, diabetes, coronair lijden en overgewicht te doen verdwijnen op korte termijn.

Dierlijke eiwitbronnen moeten we leren vervangen door de eiwitrijke peulvruchten die bovendien ook vezels aanbrengen (gezond darmmicrobioom) en trage suikers (energie). Gezonde onverzadigde vetten halen we uit een handje noten per dag en 1 tot 2 soeplepels gebroken lijnzaad. Bessen en kruiden als kurkuma zijn krachtige antioxidanten. Groene bladgroenten zijn een bron van NO en werken alzo vaatverwijdend. Ons lichaam heeft een enorm recuperatievermogen. We moeten het alleen de kans geven om dit te verwezenlijken door het de juiste voedingsstoffen te geven.

Dierlijke producten uit ons bord laten vermindert daarnaast ook aanzienlijk de uitstoot van broeikasgassen, zorgt ervoor dat de hongerigen in de wereld kunnen gevoed worden ( 7 kg mais en granen voor het dier leveren 1 kg vlees op !), dat het ecosysteem in de oceanen de kans krijgt om misschien een beetje te herstellen en dat de watervoorraden minder moeten aangesproken worden. (1 kg vlees = 3 maanden douchen).

Mijn literatuurstudie over plantaardige voeding begon met een artikel dat ik kreeg van Professor Peter Clarys ( VUB ) over verzuring van het lichaam door consumptie van dierlijke eiwitten . Begin 2017 heb ik de online opleiding gevolgd van T. Colin Campbell (Cornell University New York) http://nutritionstudies.org/courses/plant-based-nutrition/ Een man die 30 jaar onderzoek gedaan heeft naar de link tussen voeding en gezondheid. De lobby van de industrie en politiek was een hoofdstuk apart. Deze opleiding heeft mij de ogen geopend.

Wij artsen zijn opgeleid tot marionetten van de farmaindustrie. Nooit hebben wij in onze opleiding voedingsleer gehad, de sleutel tot primaire preventie, en voor een belangrijk deel ook heling, van ziekten.

Ook diëtisten worden gesponsord om melk , kaas en yoghurt te promoten als onderdeel van een gezond voedingspatroon. De invloed van de farma-, vlees-, zuivel- en frisdrankindustrie is enorm. Zij teren allemaal op de zieke, aan suiker, vlees en kaas verslaafde mens.

Als veganist door het leven gaan is echter niet makkelijk. Je wordt vaak beschouwd als een alternatieveling. Mensen begrijpen niet waarom wij zo gedreven zijn om meer rechten voor dieren op te eisen, waarom aanschuiven aan een tafel waar dierlijke produkten worden geserveerd niet zo evident is. Het begon allemaal met een internationale actie tegen de dolfinaria aan het Atomium in Brussel in juni 2014, om met mijn geweten in het reine te komen. Ondertussen ben ik één van de vele gedreven dierenrechten activisten in België. Ik voel me vitaler dan ooit, heb massa’s energie en minder slaap nodig.

In april gaan we voor de eerste keer naar het Vegmed in Berlijn, een medisch congres over plantaardige voeding en gezondheid. In Amerika is er de Physicans Committee for Responsable Medicine, een organisatie van artsen die onder andere congressen organiseert om collega’s te sensibiliseren. In Europa wil men nu een gelijkaardige organisatie oprichten. De beweging groeit wereldwijd.

Over de auteur

Dr. Annelies Moons is huisarts te Hulshout, UIA 1989, en lid van DierAnimal. Zij was secretaris van de KDHO (Koninklijke Dokterskring Heist op den Berg en Omstreken) van 2002 tot 2018.